KÜRESEL DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE CEZAEVLERİ

Bu çalışmamız, cezaevlerindeki güncel durumunu içeriyor. Amacımız bugünü değerlendirirken geçmişteki tarihsel evrim hakkında kısa bir fikir sahibi olmaktır. Bu nedenle tarihsel bir perspektif sunsak da geçmiş üzerinde bir yoğunlaşmaya girmeden bugünkü somut durumu analiz etmeyi tercih ettik.

KÜRESEL DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE CEZAEVLERİ

ARAŞTIRMARAPORU: OCAK-ŞUBAT2021
KÜRESEL DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE CEZAEVLERİ
Editör: Dr. Mustafa PEKÖZ
 1

 Giriş:
Bu çalışmamız, cezaevlerindeki güncel durumunu içeriyor. Amacımız bugünü değerlendirirken geçmişteki tarihsel evrim hakkında kısa bir fikir sahibi olmaktır. Bu nedenle tarihsel bir perspektif sunsak da geçmiş üzerinde bir yoğunlaşmaya girmeden bugünkü somut durumu analiz etmeyi tercih ettik.
“Mahpushane” kelimesi esasen Arapça ‘mahpus’ ve Farsça ‘hane‟ sözcüklerinin birleşmesinden oluşan sözcük “hükümlülerin kapatıldığı yer” olarak belirtiliyor. Aynı şekilde Cezaevi ya da Cezahane de Arapça ‘ceza’, “bölme; karşılık; ceza” sözü ile Farsça ‘hane’ sözünden oluşuyor. Türkçe de dile kolay gelmesi nedeniyle ‘cezaevi’ olarak kullanılmaktadır.1 Ansiklopedik tanımı “hapis cezasına çarptırılmış olanların bu ceza süresini geçirdikleri yer” ve hukuksal olarak da “Hürriyeti sınırlayıcı cezaların infaz edilmesi için özel olarak yapılmış veya bu gayeye tahsis edilmiş bina” olarak tanımlanmaktadır.2 Bir başka ifadeyle ‘ceza hükümlüsü veya tutuklu olan kimselerin cezalarını çektikleri’ yerdir.3 Hükümlü; hakkında ceza hükmü verilmiş veya mahkûmiyet hükmü kesinleşmiş olan kimsedir.4 Tutuklu ise kanun yoluyla hürriyetlerinden alıkonularak bir yere kapatılan cezası henüz kesinleşmemiş kimsedir.5 Toplumların bütün tarihileri boyunca boyutları ve içerikleri farklı olmakla birlikte ‘insanların zorunlu olarak tutulduğu Zindan, Mahpushane, Cezaevi gibi mekânlar’ hep var oldu.
Kıtalara göre bulunan tutuklu-hükümlü sayısını, dünyada en çok tutuklu-hükümlünün bulunduğu ülkelerin durumunu, aynı zamanda gelişmiş ülkelerdeki cezaevlerinin ve buralarda bulunan hükümlü-tutuklu sayısını, farklı ülkelerde cezaevlerinde kişi başına yapılan aylık harcamaları değerlendirilmesi gibi bir ok konu doğrudan cezaevleriyle ilişkilidir.
Her ülkenin ekonomik, politik ve toplumsal sorunlarına bağlı olarak cezaevleri sorunlarında bir kısım temel farklılıklar göstermesine rağmen bütün ülkelerde cezaevlerinin ortak bazı sorunları olduğu da görülüyor. Bu ortak yanlar ve farklılıklar da ülkelerin karşı karşıya bulunduğu sosyolojik-politik ve tarihsel-kültürel gelişmişlik düzeylerinde göre değişmektedir.
Cezaevleri konusunda da dünyanın ilk 10’una giren Türkiye’nin kendisine özgü bir kısım sorunları bulunuyor. Özellikle ekonomik politik ve toplumsal sorunların çözülmemiş olması nedeniyle, devlet ile sosyo-politik kesimler arasındaki çatışma sürekliliğini devam ettiriyor. Bu durum cezaevlerine yansımakta ve bu kapalı mekanların doluluk oranlarını çok ciddi oranda etkilemektedir. Bu nedenle Türkiye’de cezaevlerinin durumunu ayrıca inceleme konusu yaptık.

Tamamı için tıklayınız: https://kureselstrateji.org/wp-content/uploads/2021/03/ARASTIRMA-RAPORU-KURESEL-DUNYADA-CEZAEVLERI333.pdf