Sosyal bir Hollanda için, mücadeleye ! (2)

Kasım 2018 de yapılan bir roportajdır. İlgili site de yazının uzunluğundan dolayı tümü yayınlanmamıştı. O tarihte söylenen herşey bugün daha iyi anlaşılıyor. Yani dünün öngörüsü bugünü net gösteriyor. Yazının tümünü burda iki bölüm halinde yayınlamayı uygun görüyorum…..

Sosyal bir Hollanda için, mücadeleye ! (2)

A.Solmaz

2. Bölüm

5. Taşeron işçiler, işsizlik ve sağlık yanı sıra çocukların kreş sorunu da var. Yaşananzorluklar nedir, nasıl sonuçlar ortaya çıkıyor?

AS, 2008 in ikinci yarısından önce % 70 kadrolu % 10, işyeri ile kontrat ( 6 ay ve 1 yıl dahafazla ) % 20 taşeron firma üzerinde işçi çalıştırmaktı. Yasal anlaşma böyleydi. ( Örneğin birişyerinde 100 kişi çalışıyorsa 70 kişi kadrolu, 10 kişi işyeri ile süreli kontratlı 20 kişi de taşeron firma aracılığıyla çalıştırılırdı. Ama bu rakam şimdi % 70 den  % 60 a düştüyanitaşeron firmalar üzerinden işçi çalıştırmak arttı. Hollanda nüfusu 17.08 milyon. 8.07.- milyonkişi çalışıyor. FNV sendikası olarak çeşitli işyerlerinde yaptığımız araştırmada. Ki buaraştırmalar o işyerlerinde çalışanların resmi maaş kâğıtları üzerinden karşılaştırılarakhukuksal boyutluda değerlendirilerek yapıldı.

Taşeron firma aracılığıyla çalışan işçiler % 23 kadrolu işçilerden daha az kazanıyor. ( Emeklilik pirimi, izin, işyerlerinin kar paylarından yararlanmamak, fazla mesailerde kesintilerv..b. Daha ağır is koşullarında çalışmaları v.s. ) Taşeron firma işçilerinde ilk anlasma:

a) Aşamada çalışanlar. İşveren ihtiyaç duymuş çağırmış ihtiyacı olmadığında yârin ve yahaftaya gelme….

b) Aşama işyeri ile taşeron firma işçi üzerinden bir anlaşma yapıyor ihtiyaç olduğundamaximal çalıştıracak ama ihtiyaç olmadığında en az haftada 24 ile 32 saat arası işçiyiçalıştırabilecek bir anlaşma. Yukarıdaki istatistiklere baktığımızda 3 milyondan fazla kişitaşeron firma aracılığıyla çalıştırılıyor. Kapitalist sistemin adına modern çalışma şekli dediğitaşeron firma aracılığıyla işçi çalıştırmaya, aslında bir kölelik ve geleceği belirsiz ağırkoşullarda çalışma sistemidir. Bu yeni yüzyıla geldiğimizde 10 kişiden 7 si kadrolu kontratlıidi. Gençlerin yarıdan fazlası kadrolu kontratla çalışıyordu. Am simdi bazı sektörlerdegündelik ücretle çalışıyorlar ve ikinci gün işsizler. Günlük işlere çağrılıyorlar. Bu yabancıgöçmen gençler için daha zor ve düşük ücretle çalıştırılmaktalar.

Resmi rakamlara göre 480 bin işsiz var, ama gerçek rakamı yansıtmadığı kesindir. Çünkübuna işsiz olup ta gönüllü işlerde çalışanlar, ve haftada 20 saat ve onun altında çalışanlarıişsizler ordusuna katmıyorlar. Bütün bunlarıda eklersek bu sayının ne kadar yüksek olduğunugörmek mümkündür. Ve bu işsizler ordusu bir şantaj olarak çalışanlara karşı kullanılıyor. Çalışanların ücretlerinin düşük tutulmasında işsizlik bir tehdit ve şantaj olarak kullanılıyor. Aynı şekilde işsizlere de çıkarılan akıl almaz zorluklar kapitalist sistemin bu sorunu nedençözmek istemediği konusunda bir fikir vermektedir. Resmi rakamlarda işsizlik oranı % 6 civarında olarak yansıtılıyor.

Sağlık sorunu: Tam bir soygun sektörüne dönüşmüştür. Sağlık hizmeti sınırlandırılmış, paketler halinde sunulmakta. Paran kadar sağlık hizmeti demektir. Örneğin: Düşük paket, normal paket, yüksek paketler biçiminde ücretleri farklı ve değişik sağlık sigorta şirketleritarafından sunulmakta ve kişiler kendi imkan ve sağlık durumuna göre kendine uygun paketiseçmekte. Bu paketlerde yapacağı hizmetin sınırı ve kalitesini belirliyor. Ek olarak yılınbaşında 18 yaş üzeri kişilerden kişi başına 400 Euro civarın da risk ücreti alıyor. Örneğin biryıl içinde yapılacak sağlık harcamalarında önce ödenen risk ücreti kullanılacak sonra sağlıksigortanız fazlası gerektiğinde ödeme yapacak. Onun ötesinde her ay seçtiğiniz paketiçeriğine göre normal sağlık sigortasına ödemeniz düzenli yapılır. (0-18 yaş arası sağlıkhizmeti ücretsizdir)

Kreş sorunu: Ailelerin gelir durumuna göre kreş ücreti ayarlanıyor. Çiftler iki kişi çalışıyorsanerdeyse birinin ücretinin büyük bir kısmı kreşe gidiyor. Tek çocuk olursa haftanın bütüngünlerinde gidiyorsa bu büyük bir meblağ demektir. İkinci çocuk olunca da çiftlerden ikisiçalışıyorsa nerdeyse birinin maaşı kreşe gidiyor. Onun için genelde çiftlerde  ( genelde Anne ) işten ayrılıyor. Çünkü çalıştığı ücretin tümü kreş parasına gidiyor. Bu durum diğer Avrupaülkelerine göre kıyaslandığında çok geri ve kötüdür. Çocuk parası da çok düşüktür. Kapitalist sistem işgücüne ihtiyaç duyduğunda kadını üretimin içine veya alanına çekiyor kriz veişsizlik sorunları başladığında ilk önce bu durum kadınları vuruyor. İşler iyi gittiğinde panoreklamlarında kadını anne olmaya özendirecek reklam ve ilginç aile mutluluk resimleriverirler. Kadının kariyer yapması için nasılda olanakların önünü açtıklarını propaganda ederler. Ama gidişat kötüleşti mi yeniden kadını mutfağa gerisin geri dönmesini ve evininkadını olası koşullarla dayatırlar. 2008 sonrası bu durum çok açık bir şekilde yaşandı.

6. Hollanda’da gelirin sosyal bir toplum için adil dağılımının yapılmadığınıbelirtiyorsunuz. Bu durumu ellinizdeki istatistik bilgilerlerle açıklayabilir misiniz?

AS, Kapitalist sistemde çalışanlar her türlü vergi ve primlerini kapitalistlerin belirlediğimiktarda ödemek zorundalar. Ve ödemeler aksamdan tıkır tıkır ödeniyor. 2008 krizindensonra kar vergileri % 35 den % 25 e düşürüldü. Kar yapanlar doğal olarak büyük tekeller vefirmalardır. Yani zenginler içindir. Onlara yapılan her türlü kolaylık  işçi ve emekçiler içinyapılmıyor. Büyük tekellerin karlarına getirilen vergi düşüklüğü % 35 den % 25 e düşürülmesi ve ileriki yıllarda daha da indirilmesi sinyalini vermesi bile bu sömürü sistemihangi sınıfın çıkarlarını düşündüğünü açıkça ifade etmektedir. İşçi ve emekçilerin gelir düzeyiher geçen gün geriliyor.

Yapılan araştırmalara göre çalışanların büyük çoğunluğu ay sonu gelemden sıfırın altınadüşüyor. Servet ve sefalet kutuplaşması hızla artıyor. Büyük tekeller karlarına kar katarkenişçi ve emekçiler bu gelir dağılımından yararlanamıyor.

7. Sosyal fonların banka ve sigorta şirketlerinin iflastan kurtarılması için kullanıldığınadair tespitlerinizi açabilir imisiniz?

AS, İşçi ve emekçilerin sırtından kesilen ücretler belli fonlarda toplanmıştı ve bu kesintileremekçilerin yaşam koşullarını iyileştirmek ve onların çıkarları doğrultusunda kullanılacağınakriz döneminde iflasın eşiğinde olan bankalara sunuldu. ( Fortis Bank, Volks Bank ) gibileriflastan kurtarılarak ABN-AMRO Bank adı altında birleştirdiler. 22 milyar Euro bu bankalaraakıtıldı ve iflasları durduruldu. ING BANK a aktarılan paranın bir türlü rakamı ifadeedilmedi. Ekim 2018 de Maliye bakanı Wouter Bos, işçi ve emekçilerin çeşitli fonlarındabiriken 85 milyar bankalara aktardığını açıkladı. Bunun küçük bir kısmının geri ödenmesinidiğerinin bankalara hibe ve vergiye kesilmesini açıkladı.

Sigorta şirketi NN önce ING Bank in yanındaydı. İflasa gittiğini açıklayınca o da ABN-AMRO BANK gibi ve daha sonra ASN BANK gibi fonlardan akıtılan emekçilerin alınterlerinden birikmiş fonlardaki milyarları bu banka ve şirketlerin iflastan kurtarılmasınaakıtıldı. Hükümet şimdi yeniden büyük işletmelere % 45 den % 25 e indirmek istiyorvergilerini.

Büyük işletmeler devlet kasasından milyarları alıyor doğayı ( Millieu = Doğal denge ) çevreyikoruma için ve yeni alanları açmaları için ne var ki onlar bu paraları kendi özel ve çıkarlarıiçin yatırımlara kullanıyorlar.

Soruların yoğun yaşadığı bu Avrupa coğrafyasında gün geçmiyor ki, işçi, emekçi, öğrenci eylemleri gerçekleşmesin. Irkçılık ve diğer sorunlara karşı protesto eylemleri giderekyaygınlaşıyor. Bir süreden beridir Fransa da yaşanan sokak eylemleri hiç kuşku duyulmasınbütün Avrupa ülkelerinde bir bir yaşanacaktır. Çünkü halklar birbirinden öğreniyor. Yaşanansaldırı ve soygun paketlerine karşı daha ne kadar sessiz kalacaklar onu hep birlikte göreceğiz!!!. Ama bütün Avrupa ülkelerinde işçi ve emekçilerin sokakları dolduracağından kuşkuduyulmamalıdır. Bugün, sosyal bir Hollanda için !, yarın sosyal bir Avrupa için! yada Sosyalbir dünya için ! şiarını yükseltecektir.Başka bir dünya mümkündür..! hayalolmaktan çıkacaktır.

Ali Solmaz

FNV-DAF İşyeri İşçi Temsilcisi

Eindhoven/ Hollanda, 25 Kasım 2018